agenda

agenda, {księga, zawierająca przepisy sprawowania sakramentów i innych czynności kościelnych. Nazwa ta używana w Kościele katolickim w Polsce do pocz. XVII w., później zastąpiona nazwą „rytuał“ powszechnie od tego czasu stosowaną.}

W Kościele ewangelickim polskim nazywano agenda „formy porządku usługi świętej“ normujące udział gminy w śpiewie zbiorowym. Pierwotnie każda diecezja miała własne agendy, jak a. Secundum rubricam ecclesiae Posnanensis, Cracoviensisf Gnesnensis, Plocensis, Varmiensis; dopiero Rituale Romanum, uchwalone i ustalone na Soborze Trydenckim i wydane w 1614, ujednostajniło agendy u nas; przedtem obowiązywały przepisy zawarte w Agendorum ecclesiasti-corum liber in usum provinciae Gnes-nensis conscriptus (3 t., Kolonia, 1579), oraz Agenda seu ritus caeremo-niarum ecclesiasticarum biskupa krakowskiego Hieronima Powodowskiego (1591), druk. w Krakowie u Ł. Andrysowica; kapituła Krakowska wydała, 1633, na podstawie uchwał synodu Piotrkowskiego Rituale sacramentorum ac aliarum ecclesiae caere-moniarum w dwóch częściach (druk. Andrzej Piotrkowczyk w Krakowie). A. zborów ewangelickich drukowano głównie w Gdańsku i Toruniu.