akordeon

akordeon, udoskonalony typ harmonii ręcznej, rozpowszechniony po I wojnie światowej, mniej więcej od 1920; zewnętrznie różni się od innych rodzajów harmonii tym, że zamiast guziczków służących do przyciskania ma dla prawej ręki, czyli dla „melodii”, klawiaturę na wzór klawiatury fortepianowej; lewa strona, czyli basy, opatrzone są guziczkami; tu wydobyć można tylko ->akordy, tj. trójdźwięki durowe, mollowe i akordy septymowe, ale nie można brać poszczególnych dźwięków rozłożonego akordu i tym samym nie można wygrać melodii w basie. Małe instrumenty mają tylko dwie oktawy, większe — trzy i więcej; ilość basów sięga od 8 lub 12 do 24, 48 i 60 w małych akordeonach, w wielkich zaś formatach dochodzi od 24 aż do 140 basów. W ostatnich czasach rozwinęła się niezmiernie gra na akordeonie zarówno w orkiestrze, jak i w grze solowej, i wzniosła się na wyżyny wirtuozostwa; w związku z tym powstaje coraz poważniejsza literatura dydaktyczna i koncertowa.

Zob. też: bandoneon, concertina, harmonia ręczna.