Muzyka – Poezja śpiewana
acciaccatura [acziakatura, wł. = nuta krótka odcięta] note brisee, [fr.] — krótka przednutka, którą przedstawia się jako małą nutę ósemkową z przekreśloną szyjką; stanowi ona albo górną, albo dolną sekundę nuty, którą poprzedza i której zabiera bardzo niewielką cząstkę …
accentus ecclesiasticus [łac. = akcent kościelny], sposób recytacji w śpiewie gregoriańskim; obejmuje oracje czyli kolekty, lekcje, profecje, czyli proroctwa, i ewangelię z właściwą im kadencją melodyczną; wykonuje je celebrans lub asystujący mu kleryk. Jest to śpiewna recytacja tekstu …
accelerando [aczelerando, wł.], przyspieszając, coraz szybciej.…
a cappella [wł.], w stylu muzyki przeznaczonej dla kaplicy; ponieważ mała kaplica nie mogła pomieścić na chórze wielu wykonawców, dlatego pierwotnie ustawiano tam tylko samych śpiewaków bez instrumentów, które w liturgicznej muzyce nie brały udziału; stąd więc a …
absolutna muzyka, {muzyka bez literackiego „programu”, lub tytułu, sugerującego słuchaczowi skojarzenia pozamuzyczne, lecz działająca wyłącznie muzycznymi środkami, w przeciwieństwie do muzyki ->programowej.}…
abbreviatura [wł. = skrót], skrót pisowni nutowej; tu należą wszelkie znaki ornamentalne, jak tr czyli tryl, ∧∨ zwrotnik czyli mordent, obiegnik, itp.
…
a, 1) szósty stopień gamy diatonicznej, opartej na dźwięku C. W systemie starogr. A było podstawowym dźwiękiem skali i nazywało się proslambanomenos:
jego oktawa górna, czyli małe a, zw. mese:
było podstawą stroju dla starogr. liry, czyli kithary …
ambrozjański śpiew, liturgiczny śpiew Kościoła mediolańskiego, wprowadzony przez biskupa św. Ambrożego; przeszczepił on z Kościoła wschodniego do swej diecezji hymny i antyfony oraz śpiew responsorialny (->responsorium); hymny, mające przejrzystą budowę symetryczną, wciągnęły lud do udziału w śpiewie kościelnym. …
ambitus [łac.], rozpiętość lub rozmiary głosu i jego rejestrów, skali lub melodii; zasadniczo jest to odległość pomiędzy najwyższym a najniższym dźwiękiem, jako podstawowym. Nazwę tę wprowadziła teoria chorału gregoriańskiego (gregoriański śpiew), stawiając zasadę, by melodia nie przekraczała ->decymy, w …
Amati, rodzina budowniczych skrzypiec w Cremonie; prace ich są ideałem budowy i najdoskonalszym wzorem włoskich skrzypiec, przemawiających śpiewnością i szlachetnością dźwięku. Założycielem szkoły cremońskiej był Andrea Amati (ok. 1535—1611); największą sławę zdobył zaś jego wnuk Nicola Amati (1596— 1684), …