amabile

amabile [wł.], z wdziękiem, pogodnie.…

altówka

altówka czyli wiola, instrument muzyczny smyczkowy, zbudowany tak jak skrzypce, z tą tylko różnicą, że jest od skrzypiec nieco większy; reprezentuje on rejestr altowy i zajął miejsce dawnych violi da braccio (-wiola), czyli wioli trzymanych ramieniem; związek altówką z …

altowy klucz

altowy klucz, czyli klucz C na trzeciej linii: oznaczający c1: w kluczu tym notuje się dzisiaj nuty na altówkę, czyli wiolę, dawniej partie wokalne dla głosu altowego; jest jeszcze w użyciu, ponieważ w granicach jego rejestru mieszczą się …

alternativo

alternativo [wł.], dawniej w dwuczęściowych tańcach druga część tańca; np. menuetto jako część pierwsza i następujące po niej alternativo, grane na zmianę; później nadano tej części nazwę ->trio.

alto

alto, 1) kobiecy lub chłopięcy głos altowy (->alt) 2) ->altówka, …

alteracja

alteracja, chromatyczna zmiana składowych dźwięków akordu za pomocą znaków podwyższających lub obniżających, czyli krzyżyków lub bemoli; najczęściej alteracji ulega akord subdominantowy, jakkolwiek i inne akordy mogą przybrać postać alterowaną, przy czym alterować można albo dźwięk podstawowy czyli prymę, albo …

alt, alto

alt, alto [łac.], głos wysoki, tzn. wyższy od tenoru i jemu przeciwstawiony, stąd w muzyce polifonicznej dawnych wieków zwany ->kontratenor; w rzeczywistości jest to głos niski, o charakterystycznej ciemnej barwie brzmienia, u chłopców odznacza się niezwykłą siłą i …

all’ Ongarese

all’ Ongarese [wł], w rytmie tańca węgierskiego, czyli czardasza, na 2/4 z charakterystyczną ->synkopą:

…

allemande

allemande [fr.], Staroniemiecki, taniec, występuje w dwóch formach:

1) jako poważny, kroczony lub chodzony w takcie parzystym na 4; w XVII w. postawiony na czele suity jako intrada, zatracił z czasem cechy tańca, a stał się uroczystym wstępem do …

alleluja

alleluja, hallelujah [hebr.], część liturgicznych śpiewów {pozamszalnych i} mszalnych de tempore; nie ma jej w mszach żałobnych czyli w Requiem oraz w mszach okresu wielkopostnego od Septuagesimy do Wielkiej Soboty; wówczas zamiast alleluja wykonuje się pokutny psalm zw. Tractus. …

allegro

allegro [wł.], 1) dosłownie: wesoło, pogodnie; w dalszym znaczeniu określenie żywego i szybkiego tempa; zasadniczo nie ma w sobie nic wesołego, chyba że się zaznaczy to osobnym dodatkiem: allegro giocoso, często dodaje się inne jeszcze określenia, jak allegro vivace, …